Wypalanie DPF – jak jeździć, ile trwa, jak je wymusić i co, gdy się przerwie

Wypalanie DPF to spalanie sadzy zebranej w filtrze cząstek stałych diesla. Sterownik silnika robi to sam podczas jazdy, ale potrzebuje do tego rozgrzanego silnika i kilkunastu minut równej jazdy, zwykle co najmniej 60 km/h przy około 2000 obr./min. Gdy jeździsz tylko po mieście, wypalanie się przerywa, filtr się zapycha i zapala się kontrolka DPF. Wtedy wypalanie trzeba wymusić jazdą w trasie, a jeśli to nie pomoże, w serwisie.

Na czym polega wypalanie DPF?

Wypalanie DPF, nazywane też regeneracją filtra, polega na podgrzaniu spalin tak mocno, że sadza w filtrze spala się na popiół. Sterownik podnosi temperaturę spalin m.in. dodatkowym wtryskiem paliwa. Popiół zostaje w filtrze na stałe, dlatego po dużym przebiegu filtr trzeba wyczyścić, nawet jeśli wypalanie działa dobrze.

Jak poprawnie wypalić DPF podczas jazdy?

Żeby poprawnie wypalić DPF podczas jazdy, jedź równo co najmniej 60 km/h na 4. lub 5. biegu, z obrotami między 1800 a 2500 obr./min, przez około 15 minut albo do zgaśnięcia kontrolki. Tak opisują to Volkswagen i instrukcja Skody Octavii. Inne marki podają podobne warunki:

Dokładne warunki dla Twojego auta znajdziesz w instrukcji obsługi, w rozdziale o filtrze cząstek stałych. W praktyce wypalanie DPF wygląda tak:

1. Zatankuj, jeśli świeci rezerwa. Volkswagen każe najpierw zatankować, a dopiero potem jechać wypalać filtr.
2. Rozgrzej silnik i wyjedź na drogę, na której pojedziesz bez zatrzymywania się, np. ekspresową.
3. Trzymaj równą prędkość i obroty z tabeli. Nie musisz jechać szybko. Ważniejsze są wyższe obroty i to, żeby jazda się nie przerywała.
4. Jedź, aż kontrolka zgaśnie. Zgaśnięcie kontrolki oznacza, że filtr się wypalił.
5. Kontrolka nie gaśnie albo świeci kilka kontrolek naraz: nie próbuj dalej, jedź do warsztatu. Volkswagen przy kilku kontrolkach zaleca wezwanie pomocy drogowej.

Co oznacza sama lampka i kiedy z nią nie jechać, opisujemy we wpisie kontrolka DPF – co oznacza i co zrobić.

Ile trwa wypalanie DPF?

Wypalanie DPF podczas jazdy trwa zwykle 10–20 minut, a wypalanie na postoju albo w serwisie od pół godziny do 3 godzin. Czas zależy od tego, jak pełny jest filtr, od temperatury na zewnątrz i od tego, czy jazda się nie przerywa.

Po czym poznać, że wypala się DPF?

To, że wypala się DPF, poznasz zwykle po wyższych obrotach biegu jałowego i wyłączonym systemie start-stop. Wypalanie automatyczne często przechodzi niezauważone. Toyota pisze wprost, że kierowca zwykle nie wie, że ono trwa. Objawy, które podają producenci:

• system start-stop nie gasi silnika: w Oplu Autostop jest niedostępny przez cały czas wypalania,
• wyższe obroty na postoju: przy wypalaniu przyciskiem w Toyocie obroty biegu jałowego rosną, aż wypalanie się skończy,
• zapach spalenizny: według instrukcji Peugeota pierwsze wypalania w nowym aucie mogą pachnieć „spalenizną” i to normalne,
• para z wydechu przy przyspieszaniu po długiej jeździe bardzo wolno lub staniu na biegu jałowym. Peugeot pisze, że to para wodna i nie szkodzi,
• chwilowo większe spalanie na komputerze pokładowym, bo sterownik wtryskuje dodatkowe paliwo do podgrzania spalin.

Jeśli zauważysz te objawy pod domem, przejedź jeszcze kilka minut, zamiast od razu gasić silnik.

Co się stanie, jak przerwiesz wypalanie DPF?

Jedno przerwane wypalanie DPF zwykle nic nie psuje, bo sterownik wznowi je, gdy silnik znów się rozgrzeje. Tak opisuje to Toyota. Problem zaczyna się, gdy wypalanie przerywa się raz za razem, bo jeździsz tylko krótkie odcinki.

• Filtr się zapycha. Sadzy przybywa szybciej, niż się spala, aż zapali się kontrolka DPF, a potem tryb awaryjny z mniejszą mocą.
• Olej rozcieńcza się paliwem. Część dodatkowego oleju napędowego, wtryskiwanego do wypalania, trafia do miski olejowej. Poziom oleju na bagnecie rośnie, a rozcieńczony olej gorzej chroni silnik. CarsGuide radzi wtedy wymienić olej, nawet przed terminem przeglądu, bo samo odciągnięcie nadmiaru nie pomoże.
• Ryzyko poważnej awarii. Instrukcja Opla ostrzega, że przerwanie wypalania przy maksymalnie zapełnionym filtrze grozi poważnym uszkodzeniem silnika.

Jeśli musiałeś przerwać wypalanie, przy najbliższej okazji przejedź kilkanaście minut trasą i co jakiś czas sprawdzaj poziom oleju.

Czy można wypalić DPF na postoju i ile to trwa?

W większości aut osobowych nie da się wypalić DPF na postoju bez komputera diagnostycznego. Instrukcje Volkswagena, Skody, Opla i Peugeota opisują tylko wypalanie jazdą. Na biegu jałowym spaliny są za zimne, żeby sadza się spaliła, dlatego stanie z włączonym silnikiem pod domem nic nie daje.

Wyjątkiem są auta, które mają ręczne wypalanie na postoju:

• Toyota z przyciskiem DPF (np. Hilux). Zatrzymaj auto w bezpiecznym miejscu, wrzuć luz (w automacie P), zaciągnij hamulec ręczny, sprawdź, czy przy rurze wydechowej nie ma nic łatwopalnego, i naciśnij przycisk DPF przy pracującym silniku. Według Toyoty trwa to około 30–40 minut, a wciśnięcie gazu albo sprzęgła przerywa wypalanie.
• Ford Transit. Ma wypalanie uruchamiane przez kierowcę na biegu jałowym. Instrukcja zaleca je autom, które dużo stoją z pracującym silnikiem, jeżdżą wolniej niż 40 km/h albo krótkie odcinki.

W pozostałych autach wypalanie na postoju robi warsztat: podłącza komputer i uruchamia procedurę serwisową, która trwa 1–3 godziny.

Jak wymusić wypalanie DPF?

Wypalanie DPF wymusisz na trzy sposoby: jazdą według instrukcji, przyciskiem lub menu w autach, które to mają, albo komputerem diagnostycznym w warsztacie.

1. Jazdą. Gdy świeci kontrolka DPF, sterownik czeka na warunki do wypalenia. Wystarczy je dać: równa jazda, wyższe obroty, kilkanaście minut bez zatrzymywania.
2. Przyciskiem lub z menu auta. Tylko w autach, które mają tę funkcję, np. Toyota Hilux i Ford Transit. Sprawdzisz to w instrukcji.
3. Komputerem w serwisie. Mechanik sprawdza, jak bardzo filtr jest zapchany, uruchamia wypalanie na postoju lub w czasie jazdy próbnej i kasuje błędy. Według cenauslug.pl warsztaty proszą, żeby w baku była zwykle co najmniej połowa paliwa, a po zabiegu zalecają wymianę oleju z filtrem.

Nie wymuszaj wypalania jazdą, gdy razem z kontrolką DPF świeci kontrolka silnika albo auto weszło w tryb awaryjny. Instrukcja Opla mówi, że gdy obok kontrolki DPF zapali się druga kontrolka ostrzegawcza, wypalanie nie jest możliwe i trzeba jechać do warsztatu.

Ile kosztuje wypalanie DPF u mechanika?

Wypalanie DPF u mechanika kosztuje zwykle 220–480 zł, średnio około 350–375 zł. To ceny z dwóch zestawień serwisu cenauslug.pl.

Najtaniej jest w mniejszych miastach, najdrożej w Warszawie. Cena obejmuje podłączenie komputera, sprawdzenie filtra i nadzór nad wypalaniem. Nie obejmuje wymiany oleju, czujników ani czyszczenia filtra, jeśli wypalanie nie pomoże. Ceny czyszczenia i wymiany filtra podajemy we wpisie o kontrolce DPF.

Jak często powinien wypalać się DPF i jak jeździć, żeby się nie zapychał?

DPF wypala się automatycznie mniej więcej co 160–500 km. Taki zakres podaje instrukcja Forda Transit. Według niej odstęp zależy od stylu jazdy, temperatury powietrza i wysokości nad poziomem morza. Jeśli kontrolka DPF zapala się często mimo jazd w trasie, filtr nie ma kiedy się wypalić albo silnik produkuje za dużo sadzy.

• Jedź regularnie w trasie. Toyota radzi regularnie jeździć 20–30 minut drogą szybkiego ruchu z prędkością około 65–90 km/h.
• Ogranicz krótkie trasy. Toyota radzi unikać jazd, przy których silnik pracuje krócej niż 10 minut, a Skoda zniechęca do ciągłych krótkich tras.
• Nie gaś silnika w trakcie wypalania, jeśli widzisz jego objawy.
• Używaj oleju o normie z instrukcji. Silniki z DPF wymagają oleju niskopopiołowego, bo popiół z oleju zostaje w filtrze.
• Uzupełniaj dodatek do paliwa w autach z filtrem FAP, które go wymagają. W Peugeocie kontrolka, która nie gaśnie po wypalaniu, oznacza właśnie niski poziom dodatku.
• Naprawiaj usterki, przez które silnik kopci: wtryskiwacze, zawór EGR, turbosprężarkę, czujnik różnicy ciśnień DPF.

Najczęściej zadawane pytania o wypalanie DPF

Na jakim biegu wypalać DPF?

DPF najlepiej wypalać na 4. lub 5. biegu, tak żeby obroty były w przedziale 1800–2500 obr./min. Tak podaje instrukcja Skody Octavii. Opel zaleca redukcję biegu, jeśli obroty spadają poniżej 2000 obr./min.

Jak wypalić DPF w automacie?

W aucie z automatyczną skrzynią biegów wypalaj DPF w trybie Sport (S) albo D. Volkswagen zaleca tryb Sport, bo skrzynia trzyma wtedy wyższe obroty. Pozostałe warunki są takie same jak w manualu: co najmniej 60 km/h i około 15 minut równej jazdy.

Czy DPF wypali się zimą przy zimnym silniku?

Przy zimnym silniku wypalanie DPF trwa dłużej albo w ogóle się nie zaczyna. Toyota pisze, że przy niskiej temperaturze płynu chłodzącego lub spalin wypalanie może się wydłużyć albo być niemożliwe. Zimą zacznij wypalanie dopiero po rozgrzaniu silnika i licz się z dłuższą jazdą.

Czy wypalanie DPF szkodzi silnikowi?

Pełne wypalanie DPF nie szkodzi silnikowi, bo to normalna praca układu wydechowego diesla. Szkodzą częste przerwane wypalania: paliwo, które trafia wtedy do oleju, rozcieńcza go i pogarsza smarowanie. Dlatego w dieslu jeżdżącym głównie po mieście sprawdzaj poziom oleju częściej niż w aucie, które jeździ w trasie.